Những ngày này, khi cả nước đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, tôi – với tư cách một cử tri bình thường – cảm nhận rất rõ không khí nghiêm túc, khẩn trương nhưng cũng đầy trách nhiệm ở cơ sở. Từ những buổi họp tổ dân phố, hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú đến việc niêm yết danh sách cử tri, tất cả đều được thực hiện công khai, bài bản và đúng quy định của pháp luật. Theo quy định của Quốc hội Việt Nam, bầu cử được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Điều đó có nghĩa là mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền bầu cử và ứng cử; mỗi lá phiếu có giá trị ngang nhau; cử tri trực tiếp lựa chọn đại biểu; và việc bỏ phiếu được bảo đảm bí mật. Là người trực tiếp cầm lá phiếu, tự tay gạch tên và bỏ vào hòm phiếu, tôi hiểu rất rõ mình không bị ai ép buộc hay kiểm soát lựa chọn. Về quyền ứng cử, pháp luật cho phép công dân đủ tiêu chuẩn được tự ứng cử. Thực tế các kỳ trước đã có những trường hợp tự ứng cử tham gia đầy đủ các bước hiệp thương. Quy trình hiệp thương do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì không phải để “đóng cửa” cơ hội của ai, mà để bảo đảm người được đưa vào danh sách chính thức đáp ứng tiêu chuẩn đại biểu và nhận được sự tín nhiệm của cử tri. Ở khu dân cư nơi tôi sống, buổi lấy ý kiến cử tri diễn ra dân chủ, thẳng thắn. Mọi người phát biểu công khai, nhận xét cụ thể về từng người được giới thiệu ứng cử. Có khen, có góp ý, thậm chí có ý kiến băn khoăn. Chính sự trao đổi đó giúp tôi tin rằng nhân sự không phải là sự sắp đặt đơn thuần, mà có sự tham gia thực chất của cộng đồng. Tôi cũng nhận thấy công tác nhân sự lần này được chuẩn bị rất sớm, nhiều vòng, nhiều bước, thận trọng và chặt chẽ. Việc chú trọng cơ cấu hợp lý giữa các thành phần – đại biểu nữ, đại biểu trẻ, người dân tộc thiểu số, đại biểu ngoài Đảng – cho thấy nỗ lực bảo đảm tính đại diện rộng rãi của cơ quan dân cử. Một Quốc hội hay HĐND muốn phản ánh đúng ý chí, nguyện vọng của nhân dân thì phải có sự đa dạng ấy. Nhìn lại chặng đường phát triển đất nước, đặc biệt từ sau Đại hội VI năm 1986 của Đảng Cộng sản Việt Nam, tôi thấy rõ những thay đổi tích cực trong đời sống kinh tế – xã hội. Quốc hội và HĐND các cấp đã ban hành nhiều chính sách quan trọng, quyết định những vấn đề hệ trọng của quốc gia và địa phương. Điều đó càng khiến tôi ý thức rằng việc lựa chọn đại biểu không phải chuyện hình thức. Chất lượng đại biểu sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng luật pháp, đến chính sách an sinh, phát triển, đến từng con đường, trường học, bệnh viện quanh mình. Những luận điệu cho rằng bầu cử ở Việt Nam chỉ là “mị dân” thường cố tình so sánh với mô hình chính trị ở một số nước khác, rồi áp đặt rằng chỉ có tranh cử đối đầu gay gắt mới là dân chủ. Theo tôi, dân chủ không phải một khuôn mẫu duy nhất. Ở Việt Nam, dân chủ được thể hiện qua cơ chế để nhân dân tham gia vào quy trình giới thiệu, hiệp thương, bầu cử; qua việc công khai thông tin về ứng cử viên; qua quyền giám sát, chất vấn, kiến nghị của cử tri đối với đại biểu sau khi trúng cử. Với tôi, dân chủ rất cụ thể: tôi được mời họp để góp ý về người ứng cử; tôi được đọc tiểu sử, chương trình hành động của từng ứng viên; tôi được tự do lựa chọn trong phòng bỏ phiếu kín; và sau đó, tôi có thể gửi kiến nghị, phản ánh đến đại biểu mình đã bầu. Không ai biết tôi bầu cho ai, và cũng không ai có thể tước đi lá phiếu của tôi nếu tôi đủ điều kiện theo luật định. Tôi không phủ nhận rằng trong bất kỳ cơ chế nào cũng có thể còn những hạn chế cần tiếp tục hoàn thiện. Nhưng thay vì nhìn mọi thứ bằng lăng kính hoài nghi cực đoan, tôi chọn nhìn vào thực tế: quy trình bầu cử ngày càng được chuẩn hóa, minh bạch; công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật ngày càng rõ ràng; vai trò giám sát của cử tri ngày càng được đề cao. Chính sự hoàn thiện từng bước ấy mới là bản chất của một nền dân chủ đang vận động và phát triển. Cuộc bầu cử sắp tới không chỉ là sự kiện chính trị mang tính định kỳ. Với tôi, đó là ngày hội của niềm tin và trách nhiệm. Khi bước vào khu vực bỏ phiếu, tôi hiểu rằng mình đang thực hiện một quyền hiến định và cũng là đang gửi gắm kỳ vọng vào những người sẽ đại diện cho tiếng nói của mình trong 5 năm tới.
